मानव सभ्यताको अनन्त यात्रामा 'राज्य' र 'नागरिक' बीचको द्वन्द्वात्मक सम्बन्ध सधैँ एउटा पेचिलो दार्शनिक विमर्शको केन्द्रमा रहँदै आएको छ। नेपाली समाजको सामूहिक चेतना र अवचेतनको गहिराइमा एउटा अस्तित्वगत प्रश्न दशकौँदेखि प्रतिध्वनित भइरहेको छ, राज्यको वास्तविक स्वरूप र यसको प्राणतत्व के हो? विडम्बनाको कुरा के छ भने, हामीले विकासको परिभाषालाई केवल सिमेन्टको निर्जीव थुप्रो, कङ्क्रिटका ठड्याइएका मीनार र तथ्याङ्कका शुष्क ग्राफहरूमा कैद गरिदियौँ। शासकहरूले भ्यू-टावरको उचाइलाई समृद्धिको गजुर मानेर उत्सव मन